Toegankelijkheid in de tuin een serie; deel 1 Waarom?

Over het waarom je aanpassingen zou willen doen

Niet zo lang geleden werd ik gevraagd een lezing te geven als onderdeel van de jaarlijkse bijscholing voor moestuincoaches. Het onderwerp dat ik koos was: De schooltuin als veilige haven voor ieder kind.

Al tijdens de voorbereiding werd duidelijk dat ik waarschijnlijk veel meer wilde vertellen dan binnen de beschikbare tijd mogelijk was. Dat bleek in de praktijk ook zo te zijn. Sterker nog, zelfs voor één artikel is het eigenlijk te veel informatie. Daarom zal ik de komende tijd een reeks artikelen schrijven die binnen dit onderwerp passen. Je kunt ze allemaal vinden onder het label toegankelijkheid.

Dit eerste deel gaat over de vraag waarom je überhaupt aanpassingen zou willen doen.

Allereerst wil ik graag één misverstand uit de weg ruimen: aanpassingen zijn nuttig voor iedereen.

Je doet ze echt niet voor één persoon. Als paden breed en stevig genoeg zijn voor een rolstoel, kun je elkaar ook gemakkelijker passeren, je komt er beter overheen met een kruiwagen, een keer rennen is minder problematisch en de kans op een verzwikte enkel wordt kleiner. Een rustig hoekje waar je even kunt zitten is ook prettig voor iedereen. We hebben allemaal wel eens een slechte dag, voelen ons niet lekker of hebben behoefte aan een moment rust.

Bovendien profiteert de hele groep ervan wanneer iedereen volwaardig kan meedoen. En daarmee komen we direct bij mijn eerste punt.

Iedereen verdient het om zich welkom en gezien te voelen

Eigenlijk zou dit vanzelfsprekend moeten zijn.

Als iemand die zelf beperkingen heeft, weet ik hoe zwaar het kan zijn wanneer je steeds om hulp moet vragen, niet mee kunt doen of het gevoel hebt dat je anders bent dan de rest. Tegelijkertijd is het ontzettend bijzonder wanneer je merkt dat er vooraf rekening met je is gehouden en dingen onverwacht soepel verlopen. Het mooiste moment is misschien wel wanneer je ’s avonds thuis beseft dat iets heel gewoon voelde. Omdat iemand er vooraf zo goed over had nagedacht dat niemand er aandacht aan hoefde te besteden. Het ging gewoon. Voor mensen die gewend zijn dat alles nét wat meer moeite kost, voelt dat soms bijna magisch.

Inclusief onderwijs is de norm

Inclusie is geen extraatje. Op steeds meer plekken binnen het onderwijs wordt gekeken naar hoe alle kinderen kunnen deelnemen, ongeacht hun mogelijkheden of beperkingen. Waarom zou de schooltuin daarin achterblijven? Sterker nog, juist de tuin biedt kansen om te laten zien hoe inclusief onderwijs eruit kan zien. Buiten leren geeft vaak meer ruimte voor maatwerk, verschillende werkvormen en praktijkervaringen dan een traditioneel klaslokaal.

Kinderen leren op verschillende manieren

Niet iedereen leert hetzelfde. Sommige kinderen leren vooral door te kijken, anderen door te luisteren. Er zijn kinderen die moeten bewegen om informatie goed te verwerken en kinderen die juist behoefte hebben aan rust en overzicht. Door bewust na te denken over toegankelijkheid en inclusie creëer je automatisch meer mogelijkheden om aan die verschillende leerbehoeften tegemoet te komen. Dat maakt de tuin niet alleen toegankelijker, maar ook leerzamer.

Groen doet ons goed

Een groene omgeving heeft een positief effect op vrijwel iedereen. Groen is voor onze ogen een kleur die gemakkelijk te verwerken is en weinig inspanning vraagt. Onderzoek laat zien dat een groene omgeving kan bijdragen aan ontspanning, stressvermindering en een lagere hartslag. Juist daarom kan een tuin voor veel kinderen (en volwassenen) een plek zijn waar zij even op adem komen. Een plek waar ze niet alleen leren over planten en natuur, maar ook rust en inspiratie vinden.

Iedereen profiteert ervan

Ja, ik noem het bewust nog een keer. Het argument dat een aanpassing de moeite of investering niet waard zou zijn omdat deze maar voor één persoon nodig is, gaat in de praktijk zelden op. Vrijwel iedere aanpassing die de tuin toegankelijker maakt voor één groep, maakt hem prettiger voor veel meer mensen. Toegankelijkheid gaat daarom niet over uitzonderingen maken voor een enkeling. Het gaat over het ontwerpen van een omgeving waarin zo veel mogelijk mensen zich welkom voelen en kunnen deelnemen op een manier die bij heb past.

Waar gaan de volgende artikelen over?

In de komende artikelen kijken we naar verschillende soorten aanpassingen die kunnen helpen om een schooltuin toegankelijker te maken. Daarbij komen zowel fysieke als psychische beperkingen aan bod. Denk aan beperkingen in lopen of staan, chronische vermoeidheid en andere energetische beperkingen, visuele en auditieve uitdagingen, verschillen in kracht, concentratie, prikkelverwerking en spanning.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.